Warszawa, dnia 10.10.2025 r.
Pan Prezydent RP Karol Nawrocki
Kancelaria Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej
ul. Wiejska 10
00-902 Warszawa
/Skrytka ePUAP: KPRP/SkrytkaESP/
Szanowny Panie Prezydencie,
Światowy Kongres Polaków, jako organizacja społeczna działająca od wielu lat na rzecz umacniania więzi narodowych, wspierania Polonii i Polaków mieszkających poza granicami Ojczyzny oraz ochrony ich praw obywatelskich i rodzinnych, zwraca się do Pana Prezydenta z apelem o podjęcie interwencji w dramatycznej sprawie rodziny Klamanów – obywateli polskich zamieszkałych w Polsce, których trzy małoletnie córki zostały w czerwcu 2024 przymusowo odebrane przez Komisję Socjalną w Eksjö na podstawie wyroku sądu administracyjnego w Jönköping z Królestwa Szwecji.
Od momentu odebrania dzieci rodzinie upłynęło kilkanaście miesięcy, a mimo zaangażowania prawników, organizacji społecznych oraz przedstawicieli polskiej dyplomacji, los dzieci wciąż pozostaje niezmieniony. Dziewczynki zostały rozdzielone i umieszczone w trzech odrębnych, obcojęzycznych rodzinach zastępczych, co pozbawiło je wzajemnego kontaktu, a także kontaktu z rodzicami, kulturą i językiem polskim. W ocenie Światowego Kongresu Polaków – działającego na rzecz ochrony praw człowieka i rodziny – stanowi to rażące naruszenie podstawowych zasad prawa międzynarodowego, konwencji europejskich oraz wartości humanistycznych.
1. Naruszenie prawa do rodziny, języka i tożsamości narodowej
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 18 i 48 jednoznacznie stanowi, że małżeństwo, rodzina, macierzyństwo i rodzicielstwo znajdują się pod ochroną i opieką Rzeczypospolitej Polskiej. Dzieci obywateli polskich – bez względu na miejsce pobytu – mają prawo do wychowania w kulturze narodowej oraz do poszanowania ich tożsamości językowej i kulturowej.
Żadanie urzędu socjalnego w Eksjö przekazania mu trzech sióstr Klaman było wobec wymeldowania się rodziny Klaman ze Szwecji środkiem nieproporcjonalnym w stosunku do potrzeb dzieci oraz do kształtowania relacji miedzyludzkich i w tym sensie naruszeniem art, 8 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka.
Z relacji rodziny oraz obserwatorów wynika, że dzieci – mimo trudnych doświadczeń – wciąż mówią o pragnieniu powrotu do Polski i życia z rodzicami. Ich głos, zgodnie z zasadami Konwencji o Prawach Dziecka (art. 12 i 20), powinien być wysłuchany i uwzględniony przy podejmowaniu decyzji dotyczących ich losu.
2. Wygaśnięcie ścieżki prawnej w Szwecji i konieczność interwencji międzynarodowej
Sprawa została rozpatrzona przez wszystkie instancje szwedzkiego wymiaru sprawiedliwości – od sądów administracyjnych w Jönköping po Najwyższy Sąd Administracyjny (Högsta förvaltningsdomstolen). Wszystkie orzeczenia utrzymały w mocy decyzję o rozdzieleniu dzieci, nie uwzględniając ani stanowiska rodziców, ani interwencji Ministerstwa Sprawiedliwości Rzeczypospolitej Polskiej, które proponowało rozwiązanie oparte na umieszczeniu dziewczynek w jednej rodzinie zastępczej w Polsce.
Tym samym wyczerpana została droga krajowa, a jedyną możliwością pozostaje wniesienie skargi do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu (ETPC). Zgodnie z terminami proceduralnymi, wniosek powinien zostać złożony do dnia 25 października 2025 roku.
Światowy Kongres Polaków, działając społecznie, pomaga rodzinie w przygotowaniu dokumentacji do tej skargi. Niestety, koszt tłumaczeń przysięgłych dokumentów urzędowych i sądowych z języka polskiego i szwedzkiego znacząco przekracza możliwości finansowe rodziny, jak również osób wspierających.
Brak środków na tłumaczenia stanowi obecnie główną przeszkodę w skutecznym wniesieniu skargi, która mogłaby nie tylko przywrócić dzieciom prawo do rodziny, ale również stać się precedensem chroniącym inne polskie rodziny w podobnych sytuacjach w Europie.
Czytaj dalej... "Naprawienie krzywdy sióstr Klaman"